Onderhoud van lijsten, inlijstnormen en conservering
Fit en fris op hoge leeftijd – met de juiste zorg voor uw kunstwerk.
De aankoop van een kader gebeurt vanuit heel uiteenlopende redenen. Veel mensen zien een fotokader als een stijlvol decoratief element dat het motief extra tot zijn recht laat komen en mooi kan aansluiten bij het interieur. De enorme keuze aan kleuren, formaten en profielafwerkingen draagt daar sterk toe bij. Anderen kiezen een kader omdat ze ervan uitgaan dat het de waarde van een persoonlijk of kostbaar werk verhoogt.
Weer anderen willen hun beeld beschermen tegen invloeden van buitenaf, zoals stof, vocht of vuil – of willen het simpelweg netjes aan de muur presenteren in plaats van in een lade. Er zijn dus tal van redenen om een foto of kunstwerk in te kaderen. De technische normen zijn de afgelopen jaren sterk geëvolueerd en er zijn innovatieve mogelijkheden bijgekomen. Graag geven we u meer inzicht in de effecten van inkadering, wijzen we u op enkele belangrijke normen én delen we nuttige tips voor een duurzame en kwalitatieve verzorging van uw fotokader.
Normen vroeger en nu
Was vroeger alles beter? Zeker niet wat de productie van fotokaders betreft. De bescherming en het behoud van foto’s en kunstwerken kregen in het verleden veel minder aandacht. Dit had te maken met een gebrek aan kennis én een gebrek aan onderzoek. Tot eind jaren ’80 werd nog vaak ligninehoudend – dus zuur materiaal – gebruikt voor passe‑partouts, en bestond de achterwand meestal uit grijs karton op basis van oud papier en cellulose.
Materialen die we vandaag als “museumkwaliteit” beschouwen, waren toen duur en werden niet als standaard gezien. Conserverende inkadering is als vakgebied eigenlijk nog vrij jong, maar moderne fotokaders houden wel degelijk rekening met beschermende eigenschappen, zoals UV‑beschermingsglas, zuurvrije passe‑partouts, zuurvrij papier, beschermende achterwanden en geschikte kleefstoffen.
Zelfs de kleinste details beïnvloeden het eindresultaat van uw inkadering. Denk aan de maat van het kader, de kleur, de dikte van het profiel, de keuze van de passe‑partout én de beschermende materialen die de levensduur van uw kunstwerk verlengen.
Wat schaadt onze foto's en beelden?
Ook al valt het niet altijd op, foto’s en kunstwerken staan voortdurend bloot aan fysische en chemische processen die het organisch materiaal kunnen aantasten. Vocht migratie zorgt ervoor dat onzuiverheden zich verplaatsen tussen achterwand en passe‑partout. Zuren versnellen het verouderings‑ en ontbindingsproces wanneer ze in contact komen met licht en zuurstof.
Kleine insecten en houtaantasters kunnen eveneens schade veroorzaken, en ook onjuist transport of slechte opslag kan kunstwerken aantasten. Conclusie: u hoeft geen extreem duur kader te kopen, maar wél letten op kwaliteitsvolle, duurzame materialen en een correcte verwerking.
Optimale voorwaarden voor een succesvolle inkadering
Voor een duurzame bescherming van uw kunstwerk kunt u enkele eenvoudige regels volgen: gebruik materialen die later zonder schade kunnen worden verwijderd, zoals profielstrips, clips, oogjes en lijmen. Geen enkel materiaal mag rechtstreeks contact maken met het originele kunstwerk.
Kies voor zorgvuldig en zacht verwerkt materiaal zoals zuurvrije passe‑partouts, zuurvrije achterwanden en ophangsystemen. Vermijd agressieve kleefstoffen en investeer bij voorkeur in UV‑beschermingsglas. Een stofdichte afsluiting van het kader is ook belangrijk – denk bijvoorbeeld aan een bijkomende verlijming tussen glas en achterwand.
Papier – een gevoelig materiaal
Conserverende inkadering wordt vooral aanbevolen voor papiergebonden kunstwerken, aangezien papier uitermate gevoelig is voor licht, vocht en stof. Met passe‑partouts hebt u verschillende mogelijkheden om een foto of kunstwerk op een veilige en esthetische manier in te kaderen. Werkt u met meerdere passe‑partouts boven elkaar, bevestig uw motief dan op de achterwand zodat de passe‑partout het beeld volledig omsluit. Gebruikt u geen passe‑partout, dan zijn afstandshouders noodzakelijk zodat het glas het beeld niet raakt.
De uitvinding van papier in China
Hoewel archeologische vondsten papierresten tonen uit ca. 140 v.Chr., wordt de uitvinding van modern papier toegeschreven aan Ts’ai Lun, een Chinese hofambtenaar die rond 105 n.Chr. voor het eerst het procedé voor papierproductie documenteerde.
Belangrijke regels voor originelen
Wees niet bang van een correcte verzorging van uw kunstwerk. Het lijkt misschien ingewikkeld, maar de natuurlijke verouderingsprocessen zijn goed te begrijpen en kunnen met de juiste aanpak sterk worden vertraagd. Hier volgen enkele tips:
- Raak een origineel kunstwerk op papier nooit aan met vuile of vettige handen.
- Let erop dat u het papier niet buigt tijdens het inkaderen.
- Gebruik steeds zuurvrije papieren tussenbladen en inzetstukken.
- Kies voor passe‑partouts van museumkwaliteit.
- Snijd nooit originelen bij; dit veroorzaakt waardeverlies.
- Gebruik geen acrylglas voor pastel- of houtskooltekeningen: het is elektrostatisch en trekt pigmentdeeltjes aan.
- Hou altijd voldoende afstand tussen glas en het originele werk.
- Verpak originelen stevig voor transport.
- Let op vochtigheid, temperatuur, licht en externe invloeden zoals rook in de ruimte waarin u kunst bewaart.
