Het juiste formaat van de lijst
De vele formaten en afmetingen van lijsten in één overzicht
De keuze aan afmetingen voor beeld- en fotokaders is enorm. Voor beginners is het dan ook niet altijd eenvoudig om het juiste formaat te vinden voor een bestaande foto of afbeelding. Er bestaan bijvoorbeeld klassieke fotoformaten, DIN-formaten, vierkante formaten, panoramaformaten, posterformaten en verschillende standaardverhoudingen zoals 3:2, 4:3, 5:4 of 16:9 (meer hierover leest u bij » beeldverhoudingen). Daarnaast zijn er ook buitenlandse standaardformaten in andere meeteenheden, zoals inch, waarvoor soms een oplossing op maat nodig is – net zoals bij afwijkende of niet-standaard formaten. En dan zijn er natuurlijk nog passe-partouts met hun buiten- en binnenafmetingen.
Reden genoeg om het onderwerp van afmetingen en formaten voor beeld- en fotokaders hier eens grondig toe te lichten.
Alles begint bij de afbeelding
Elke afbeelding bevindt zich op een drager, meestal papier, maar ook doek, textiel of houten panelen komen voor. Papierformaten zijn historisch gegroeid binnen de grafische sector en zijn vaak afgeleid van standaardplaten van papierfabrikanten. Een bekend voorbeeld zijn de DIN-formaten: DIN A0 is gelijk aan 2× DIN A1, 4× DIN A2, 8× DIN A3 of 16× DIN A4. Veelgebruikte fotoformaten zijn onder andere 9 × 13 cm, 10 × 15 cm, 13 × 18 cm en 15 × 20 cm. Fotografen en drukkerijen bepalen vandaag de dag grotendeels deze standaardformaten, die op hun beurt ook de maten van fotokaders beïnvloeden.
Inhoud
- Het juiste formaat van de lijst
- Aan het begin staat het beeld
- standaardformaten en op maat gemaakte producten
- frameformaat = beeldformaat
- kleinste formaten voor fotolijsten
- fotoformaten
- standaardformaten voor beeld of fotolijsten
- beeld of fotolijsten op maat gemaakt
- Individueel gemaakte beeld of fotolijsten
- grote formaten voor beeld of fotolijsten
- de lijstformaten bij AllesLijsten.nl
Standaardformaten en op maat gemaakte producten
Bij beeld- en fotokaders zijn standaardformaten ingeburgerd geraakt dankzij de eerder genoemde papier- en printformaten. In de loop der jaren hebben verschillende producenten hun assortiment hierop afgestemd, waarbij elke fabrikant zelf bepaalt welke standaardafmetingen worden aangeboden. Formaten zoals 13 × 18 cm, 20 × 30 cm / DIN A4 of 30 × 40 cm zijn beschikbaar voor vrijwel elk type afbeelding en kaderprofiel. Zo bieden producenten zoals »Mira, »Mende Frames en »Döhnert een ruime keuze aan standaardformaten, vaak in verschillende glassoorten. Dit is mogelijk omdat zij op bestelling produceren en – dankzij hun schaal – glas en achterwanden in courante afmetingen op voorraad hebben. Bij maatwerk is daarentegen een complexer snijproces nodig voor glas, achterwand en inleg, waardoor deze optie doorgaans duurder is dan standaardformaten.
Standaardformaten zijn dus meestal voordeliger dan maatwerk en bieden u als particuliere klant ook een praktisch voordeel: u kunt deze fotokaders zonder probleem retourneren als ze niet aan uw verwachtingen voldoen. Een grote voorraad afgewerkte kaders aanhouden is minder zinvol, gezien de enorme variatie in afmetingen, profielen, kleuren en glassoorten. Dat zou het aanbod onnodig beperken. Daarom worden de meeste fotokaders pas geproduceerd nadat ze besteld zijn.
Merken zoals »Walther Design en »Henzo werken voornamelijk met geïmporteerde producten uit het Verre Oosten. Hierdoor is het aanbod meestal beperkt tot een kleiner aantal standaardformaten, één type glas en zonder mogelijkheid tot maatwerk. Daartegenover staat dat deze fotokaders vaak scherp geprijsd zijn en snel geleverd kunnen worden.
Frameformaat = beeldformaat
De afmetingen van fotokaders komen altijd overeen met het formaat van de foto of afbeelding die u wilt inlijsten. Een foto van 30 × 40 cm past dus perfect in een fotokader van 30 × 40 cm. Hetzelfde principe geldt voor maatwerk: heeft uw afbeelding bijvoorbeeld een formaat van 23,4 × 46,8 cm, dan bestelt u ook een fotokader in exact die afmetingen. Zo eenvoudig is het: kaderformaat = beeldformaat.
U hoeft dus geen rekening te houden met buitenafmetingen of andere technische maten. Die zijn slechts in uitzonderlijke gevallen relevant en worden dan apart besproken. Standaard wordt elk fotokader geproduceerd op basis van het beeldformaat, wat overeenkomt met de afmetingen van het glas en de achterwand.
Wilt u de maat van een bestaand kader bepalen? Draai het kader dan om en meet de achterwand. Dat is de juiste kadermaat.
De formaat specificaties (framegrootte) in onze online shop verwijzen daarom altijd naar het formaat van de afbeelding (zie ook figuur). Baklijst moeten ook in beeldformaat worden besteld. Hier voegt de producent automatisch een schaduwvoeg van 0,7 cm aan elke zijde toe.
Uitzondering passe-partout
De enige uitzondering is het gebruik van een passe-partout. In dat geval moet u rekening houden met de buitenafmetingen van de passe-partout om het juiste kaderformaat te bepalen. Bijvoorbeeld: uw foto is 30 × 40 cm en u wenst een passe-partout met een rand van 5 cm rondom. Dan wordt de buitenmaat van de passe-partout 10 cm groter, dus 40 × 50 cm. In dit geval heeft u dus zowel een fotokader als een passe-partout nodig in het formaat 40 × 50 cm.
Tip: De uitsparing van de passe-partout is best ongeveer 1 cm kleiner dan uw afbeelding, zodat deze mooi achter de opening blijft zitten. Bij maatwerk wordt de uitsparing exact en tot op de millimeter volgens uw wensen gesneden. Passe-partouts in standaardformaten hebben daarom doorgaans al een iets kleinere uitsparing dan het opgegeven formaat.
De kleinste formaten voor fotolijsten
Het kleinste formaat voor fotokaders is doorgaans 3,5 × 4,5 cm, wat overeenkomt met het gebruikelijke pasfotoformaat van 35 × 45 mm. Andere kleine standaardformaten zijn bijvoorbeeld 5 × 7 cm, 6 × 9 cm en vooral 7 × 10 cm. Deze fotokaders zijn meestal voorzien van een staander voor plaatsing op een tafel of kast, en vaak ook van ophangmogelijkheden voor aan de muur.
Een klein aandachtspunt bij deze formaten: het kaderprofiel overlapt het glas en de afbeelding rondom met ongeveer 0,5 cm, waardoor de zichtbare opening circa 1 cm kleiner is. Dit geldt ook voor grotere formaten, maar bij kleine foto’s is dit “beeldverlies” relatief meer merkbaar.
Tip: Zelfs kleine foto’s komen vaak beter tot hun recht met een passe-partout. Bovendien kunt u zo kiezen voor een iets groter standaardformaat, dat bijvoorbeeld mooier oogt op een tafel of kast.
Fotoformaten
Zoals de naam al aangeeft, zijn dit standaardformaten die u vast kent van het afdrukken van foto’s: 9 × 13 cm, 10 × 15 cm, 13 × 18 cm, 15 × 20 cm, en soms ook 18 × 24 cm of 20 × 30 cm. Foto’s worden meestal in fotoalbums bewaard of in kleine fotokaders op het bureau, een ladekast of een plank geplaatst. Daarom zijn bijna alle fotokaders in deze formaten uitgerust met een staander aan de achterzijde, geschikt voor zowel staand als liggend gebruik.
De meeste fotokaders kunnen ook aan de muur gehangen worden, maar losstaand lijken ze vaak wat klein en verloren. Wilt u uw foto’s toch aan de muur tonen, dan raden wij aan om meerdere kaders samen te plaatsen of te werken met een zogenaamde galerijkader. Dit zijn grotere kaders met een passe-partout waarin meerdere uitsparingen voor foto’s zijn voorzien, meestal van 9 × 13 cm of 10 × 15 cm. Zo kunt u bijvoorbeeld een reeks gezinsfoto’s of herinneringen van een gezamenlijke reis mooi inlijsten.
Standaardformaten voor fotolijsten
De eerder genoemde kleine formaten en klassieke fotoformaten zijn natuurlijk ook standaardformaten, maar hier willen we vooral de standaardformaten met de grootste numerieke afmetingen uitlichten. Hierbij horen uiteraard kaders in DIN A4 / 20 × 30 cm, 30 × 40 cm, 40 × 50 cm, 50 × 70 cm en 70 × 100 cm, waarbij de frequentie van gebruik afneemt naarmate de formaten groter worden. Foto’s in A4 kunnen eenvoudig en goedkoop afgedrukt worden, steeds vaker zelfs thuis, terwijl 30 × 40 cm een mooi alternatief is, zeker in combinatie met een passe-partout. Het DIN A4-formaat is bovendien standaard voor documenten en certificaten. Voor een fotokader aan de muur adviseren wij echter minimaal 30 × 40 cm, zeker als het kader alleen wordt gehangen zonder andere kaders in een ensemble.
Tot aan het formaat 70 × 100 cm is de keuze aan fotokaders in alle standaardformaten en beeldverhoudingen groot en overzichtelijk; daarboven wordt het steeds complexer. Door het toenemende gewicht en transportrisico worden grotere kaders steeds vaker alleen nog met breukvast en licht acrylglas geleverd. Zelfs smalle of medium brede kaderprofielen kunnen dan instabiel worden en verhoudingsgewijs minder geschikt zijn voor grote formaten, vooral bij kunststof- of houten kaders. Aluminium daarentegen is veel stabieler en kan ook bij grote formaten als smal profiel worden toegepast. Passe-partouts voor grote formaten worden problematisch omdat het maximale bladformaat vaak rond de 80 × 120 cm ligt. Bovendien nemen de transportkosten aanzienlijk toe, omdat pakketdiensten hoge toeslagen rekenen en grotere zendingen vaak via expediteurs worden geleverd.
Gebruikelijke standaardformaten:
DIN-formaten
Iedereen kent ze, ook al is men zich er niet altijd van bewust: de DIN-formaten. De meest voorkomende vertegenwoordiger is waarschijnlijk het DIN A4-formaat (21 × 29,7 cm). DIN staat voor "Deutsche Industrie Norm" en zorgt voor een uniforme standaard voor papierformaten, printers en bijvoorbeeld enveloppen. Maar hoe komt het dat men heeft besloten zulke ogenschijnlijk vreemde en nauwelijks merkbare formaten standaard te gebruiken?
Het DIN-formaat A0 heeft een afmeting van 84,1 × 118,9 cm en komt dus ongeveer overeen met een oppervlakte van één vierkante meter in een beeldverhouding van circa 5:7. De kleinere formaten, zoals DIN A1, A2, A3, A4 enzovoort, halveren telkens de langere zijde. Op die manier kan een vel papier van DIN A0 steeds in het midden worden gevouwen en door alle kleinere DIN-formaten heen worden verdeeld. En voor alle wiskundeliefhebbers: de beeldverhouding van de DIN-formaten is gebaseerd op de wortel van 2, dus 2:√2 ≈ 1,41421…
DIN-formaten:
Vierkante formaten
Beeld- of fotolijsten in vierkant formaat winnen al jaren aan populariteit, en dat is niet zonder reden. Zoals u op het internet of bijvoorbeeld op Instagram kunt zien, kunnen vierkante kaders perfect worden gecombineerd in de meest uiteenlopende opstellingen. Vooral wanneer u meerdere beeld- of fotolijsten samenbrengt, komt het decoratieve effect goed tot zijn recht! Net als bij andere decoratieve objecten adviseren wij om ze in oneven aantallen te combineren, bijvoorbeeld 3, 5, 7 of 9 lijsten in een compositie. Of u de lijsten naast elkaar, creatief of in een vierkant ophangt, maakt daarbij niet uit. Het oneven aantal creëert een zekere "spanning" en maakt het geheel visueel interessanter.
Vierkante formaten:
Lijsten op maat
Ondanks de enorme variatie aan standaardformaten bestaan er talloze individuele beeldformaten waarvoor geen standaardlijst beschikbaar is. Het gaat hierbij niet zozeer om posters of kunstprints, maar eerder om unieke kunstwerken, tekeningen of souvenirs van vakanties. Omdat steeds meer producenten zijn overgestapt op ordergebonden productie, zelfs van standaardformaten, kunnen ook veel op maat gemaakte beeld- of fotolijsten tegenwoordig probleemloos, tegen een redelijke meerprijs en in een grote variatie worden aangeboden. U hoeft enkel het formaat van uw foto of beeld op te meten en uw op maat gemaakte lijst precies in dit formaat te bestellen. Zelfs lijsten zonder kader (frameloze montage) zijn beschikbaar in speciale formaten, al moeten de glasranden dan eerst zorgvuldig geslepen worden om een nette afwerking te garanderen.
Alternatief voor maatwerk:
Standaard passe-partouts met individuele uitsparingen
Volgens ons oogt ongeveer 2/3 van alle foto’s of beelden die worden ingelijst met een passe-partout aanzienlijk aantrekkelijker dan zonder, al blijft dit natuurlijk afhankelijk van het motief en persoonlijke smaak. Als uw foto of beeld net iets afwijkt van de vele standaardformaten, vindt u meestal een lijst met een optioneel passe-partout in één van de volgende grotere standaardformaten. U bent vrij om het formaat van de lijst te kiezen (idealiter ca. 1 cm groter of kleiner dan uw motief, afhankelijk van de plaatsing).
Het voordeel: De beschikbare standaardformaten zijn veel ruimer dan bij speciale sneden en de prijs is relatief lager. Bovendien zal uw lijst iets groter zijn, wat vaak mooier staat op grote, vooral kale muren, in tegenstelling tot een kleine, “verdwaalde” foto. Dit moet echter steeds per situatie worden beoordeeld.
Individueel gemaakte lijsten
Veel merken produceren hun standaardformaten vaak op bestelling en niet uit voorraad. Hoewel de rentabiliteit hoger zou zijn en de prijs voor u als klant gunstiger zou kunnen zijn als er grotere hoeveelheden werden voorgeproduceerd, zou u daardoor nooit de enorme verscheidenheid aan lijsten in alle kleuren, formaten, met alle soorten glas en vooral in elke gewenste hoeveelheid kunnen hebben. Dit is een doorslaggevend voordeel, vooral voor bedrijven met grotere bestellingen.
Een ander voordeel van productie op bestelling: Ook individuele speciale formaten zijn mogelijk, al zijn deze productieprocessen iets complexer en daardoor duurder. Op maat gemaakte lijsten worden millimeterprecies volgens uw wensen vervaardigd, vaak met keuze uit verschillende soorten glas. Voor zakelijke klanten zoals agenten en fotografen is er bovendien de mogelijkheid om tijdens de productie eigen inserts, foto’s, beelden of andere wensen zoals logoafdrukken toe te voegen, meestal met relatief korte levertijden en in de hoge kwaliteit Made in Germany.
Verschillende merken produceren binnen Duitsland en de EU en kunnen relatief snel individuele en grotere hoeveelheden lijsten vervaardigen en deze door heel Europa verzenden. Daardoor vindt u een enorme selectie aan lijsten, wat de keuze voor het juiste model niet per se makkelijker maakt.
Grote formaten voor lijsten
Er zijn veel situaties waarin een ongewoon groot lijstformaat nodig is, meestal een speciaal formaat. Of het nu gaat om een uniek kunstwerk, een brainstormschets van de laatste vergadering, een doek op een spanraam of een geschilderd doek van de laatste vakantie in Egypte: in elk geval stuit u op vergelijkbare uitdagingen. De selectie van beschikbare lijsten is klein, er zijn weinig standaardformaten, de prijzen zijn hoog en vaak is alleen acrylglas beschikbaar.
De voornaamste uitdagingen: De meeste lijstprofielen zijn te smal en te onstabiel. Daarom zijn meestal alleen brede, massieve en dure houten profielen of stabiele aluminium lijsten geschikt. Standaardformaten worden zelden gehaald, waardoor een duurder maatwerkproduct nodig is. Vanaf formaten van 70x100 cm wordt vaak alleen nog splintervrij, licht synthetisch glas gebruikt, dat weliswaar duurder is dan gewoon glas, maar een zeer hoge UV-bescherming biedt. Passe-partouts moeten dan ook groter worden en de lijstmaat vergroten, maar zijn meestal beperkt verkrijgbaar tot 80x120 cm. Grotere passe-partouts zijn slechts in een veel kleinere selectie beschikbaar en uitsluitend op aanvraag. Ook de transportkosten en de hogere verpakkingskosten moeten worden meegenomen. Dit zijn de belangrijkste redenen waarom grote lijstformaten problematischer zijn dan kleine.
Maar een lichtpuntje: met zo’n grote lijst krijgt u een echte blikvanger, die zelfs grote, kale muren tot een aantrekkelijke en stijlvolle ruimte maakt.
De frameformaten bij AllesLijsten.be
Samengevat is het beeldformaat van centraal belang voor uw lijst: Beeldgrootte = framemaat.
Meet uw beeld of foto nauwkeurig op en noteer de afmetingen. Dankzij de enorme variatie aan standaardformaten is de kans groot dat uw formaat erbij zit. Welke van de twee afmetingen de hoogte is en welke de breedte, maakt voor lijsten niets uit: alle lijsten kunnen zowel staand als liggend worden opgehangen. U kunt de lijst bijvoorbeeld in 20x30 cm of 30x20 cm bestellen. In onze shop hanteren we echter de uniforme notatie 20x30 cm, waarbij de kleinere waarde altijd eerst staat. Gebruik de formaatfilter in uw zoekopdracht: daar hebben we de vele formaten overzichtelijk gegroepeerd in standaardformaten, DIN-formaten, fotoformaten, vierkante formaten, panoramaformaten en andere afmetingen. Bij maatwerk-lijsten is er ook de mogelijkheid om de maximale beeld- of fotoformaten te filteren. Voor grotere formaten raden we licht en breukvast kunstglas aan, dat vaak standaard beschikbaar is. Misschien is de categorie XL-lijsten hier ook interessant.
We hopen dat dit artikel u enkele nuttige tips en interessante achtergrondinformatie biedt en zijn ervan overtuigd dat u zo de juiste lijst in het juiste formaat zult vinden.
